De stichting:
Auteursdomein is een auteur-bestuurde
uitgeverij op non-profit basis die in september 2005 werd
opgericht om schrijvers en vertalers te helpen waardevolle
literatuur leverbaar te houden met behulp van voorraadvrije
technieken en er een redelijk inkomen aan te ontlenen.
Achtergrond:
Onder invloed van
een aanhoudend grote titelproductie en tariefstijgingen in de
centrale opslag viel
de winkelduur van het
literaire boek tussen 1995 en 2005 terug van 8 à 10 jaar tot minder dan 1
jaar. In 2009 werd het dieptepunt bereikt met een
standaardopname van 3 maanden in het assortiment van de grote
boekhandelsketens (voor niet-bestsellers).
De dramatische gevolgen voor het
inkomen van schrijvers
en vertalers werden vastgelegd in onderzoeken van de Stichting
Fonds voor de Letteren en de Vereniging van Schrijvers en
Vertalers.
Het doel:
Hoofddoel is professionele auteurs en vertalers te helpen om
waardevolle Nederlandse en Vlaamse literatuur zelfstandig
leverbaar te houden met behulp van voorraadvrije technieken,
en te bereiken dat 50 procent (inplaats van 10 procent) van de verkoopopbrengst van
backlisttitels aan de auteur toekomt.
De middelen:
Een online studio met handleidingen voor de
productie van
printing on demand, e-boeken en luisterboeken, low budget en bruikbaar voor leken (WYSIWYG).
Een webwinkel waar auteurs hun werk gesigneerd
kunnen verkopen
Een aansluiting op het
Centraal Boekhuis die auteurs op
uitgeversvoorwaarden toegang biedt tot de distributie in het
handelskanaal
Contracten met een
PoD-drukker en andere leveranciers die auteurs op
uitgeversvoorwaarden toegang geven tot de productie
De stichting
onderhandelt collectief over marktvoorwaarden voor
titels op de fondslijst
Resultaten hoofddoelstelling:
In januari 2010 tekende de stichting een contract met Bol.com voor
de levering van backlist-titels in de vorm van e-boeken via het Centraal Boekhuis. Het
contract maakt het mogelijk auteurs 40% van de verkoopprijs na btw. uit te keren. De stichting beschouwt haar doelstelling hiermee als
bereikt. Zodra de hoge btw van e-boeken af gaat, kan het
auteursdeel naar 50%. In de verkoop van gedrukte boeken
(PoD) werd
het 50% doel al eerder bereikt.
Andere resultaten:
De zichtbaarheid van backlisttitels werd belangrijk
vergroot door de openstelling van de ISBN-bank in het
Publieke Domein in 2009, na een door Auteursdomein
aangespannen proces bij de NMA
De opstelling van een 'Recensiecode' was van invloed op het
recensiebeleid van Biblion en op de zorgvuldigheid waarmee
boeken online worden gerecenseerd
De contractpositie is verbeterd door de opstelling
van eigentijdse auteurscontracten voor boeken en e-boeken
Er zijn discussie- en voorlichtingsbijdragen geleverd over onderwerpen als het Google digitaliseringsproject, beveiliging van e-boeken,
overproductie en ramsj, auteursrecht, Wet vaste boekenprijs,
luisterboekenproject van de openbare bibliotheken,
bookmatching, enz.
In Den Haag is gelobbyd over verschillende
onderwerpen die voor auteurs van belang zijn, waaronder
auteursrecht en minimumafspraken over honoraria voor
auteurs en vertalers.
De stichting verwacht
dat
de levensduur van het
boek vanaf 2010 geleidelijk zal worden omgebogen naar
vrijwel permanente leverbaarheid dankzij de groeiende
inzet van voorraadvrije technieken.
Met de openstelling van de online studio in januari 2010
is
de algemene belangenbehartiging voor auteurs als
beroepsgroep beëindigd.
Auteursdomein gaat verder als zelfstandige non-profit
uitgeverij met een open studio, een online webwinkel en
eigen fondslijst waarvoor namens auteurs en vertalers
wordt onderhandeld over marktvoorwaarden.
links:
Online uitgeefstudio
Petitieregister Open ISBN
Notitie auteursrecht 2009/2010
Recensiecode
Opiniestuk Google
digitaliseringsproject (NRC 2009)